قصر قطره‌ها؛ قصه‌ای درباره جاری شدن
"ماه هنر تهران" و یک قصر از همکاری و هنر کودکان ایران زمین در شهرکتاب الف
گاهی یک قطره فقط یک قطره نیست.
ممکن است از دل یک سنگ بیرون بیاید، راه خودش را پیدا کند، جاری شود و در مسیرش به چیزی بزرگ‌تر تبدیل شود؛ به یک رود، یک قصه یا حتی یک قصر پر از رویا.
«قصر قطره‌ها» داستان قطره‌هایی است که می‌خواهند از دل سنگ بیرون بیایند و جاری شوند؛ قصه‌ای درباره حرکت، آزادی، کشف و پیدا کردن راهی برای عبور. این بار این قصه از صفحه‌ی کتاب بیرون آمد تا کودکان آن را با رنگ، حرکت، صدا و دست‌های خود تجربه کنند.
قصر قطره‌ها در ماه هنر تهران
روز سه‌شنبه ۱۷ شهریور ماه ۱۴۰۵، هم‌زمان با ماه هنر تهران، شهرکتاب الف میزبان یک رویداد هنری برای کودکان بود؛ رویدادی با محوریت کتاب «قصر قطره‌ها» و با همکاری نشر طاووسانه. کودکان در این برنامه فقط شنونده‌ی یک داستان نبودند. آن‌ها قدم‌به‌قدم وارد جهان قطره‌ها شدند؛ قطره‌هایی که هر کدام می‌توانستند شکل تازه‌ای پیدا کنند و هر مسیر می‌توانست به یک خیال تازه برسد.
از اولین قطره‌ی رنگ روی کاغذ تا ساختن یک قصر بزرگ گروهی، همه‌چیز درباره‌ی تجربه کردن هنر و پیدا کردن امکان‌های تازه بود.
وقتی یک قطره به یک خیال تبدیل می‌شود
اولین تجربه‌ی کودکان با قطره‌های رنگی آغاز شد.
روی یک رول بزرگ کاغذ، قطره‌های رنگ یکی‌یکی نشستند و هر کودک تلاش کرد در میان فرم‌های تصادفی رنگ‌ها، چیزی تازه پیدا کند. شاید یک قطره شبیه فیل می‌شد، یکی بادکنک، یکی ماهی و دیگری موجودی که فقط در خیال همان کودک وجود داشت. کودکان با مداد و ماژیک به قطره‌ها شکل دادند و نشان دادند که در هنر، همیشه لازم نیست از یک تصویر مشخص شروع کنیم؛ گاهی کافی است اجازه دهیم یک لکه‌ی رنگ، ما را به سمت یک خیال تازه ببرد.
حرکت مثل قطره، صدا مثل آب
اما قطره‌ها فقط روی کاغذ حرکت نمی‌کنند.
در بخش دیگری از برنامه، کودکان با فعالیت‌های حرکتی وارد دنیای قطره‌ها شدند. گاهی خودشان قطره بودند، گاهی سنگ، گاهی باران و گاهی بخشی از یک رودخانه. حرکت‌ها از یک قطره‌ی کوچک و آرام شروع می‌شد و می‌توانست به بارانی پرهیجان یا رودخانه‌ای روان تبدیل شود. در بازی‌های صوتی نیز کودکان با صدای خود دنیای آب را ساختند؛ از صدای چکیدن یک قطره تا صدای باران و جریان آب. به این ترتیب، قصه‌ی «قصر قطره‌ها» فقط خوانده نشد؛ دیده شد، شنیده شد و با بدن کودکان تجربه شد.
قصه‌خوانی «قصر قطره‌ها» با فرح روزی‌طلب
بعد از تجربه‌ی رنگ، حرکت و صدا، نوبت به خود قصه رسید.
کتاب «قصر قطره‌ها» با حضور نویسنده‌ی اثر، فرح روزی‌طلب، برای کودکان خوانده شد و بچه‌ها با قطره‌هایی همراه شدند که در تلاش بودند از دل سنگ راهی به سوی چشمه شدن و جوشیدن جریان پیدا کنند. قصه‌خوانی در این برنامه ادامه‌ی فعالیت‌های هنری بود؛ انگار کودکان ابتدا قطره‌ها را روی کاغذ دیده بودند، بعد خودشان قطره شده بودند و حالا فرصت داشتند داستان زندگی و سفر آن‌ها را بشنوند.
ساخت قصر قطره‌ها؛ وقتی خیال‌ها کنار هم قرار می‌گیرند.
اما قصه هنوز تمام نشده بود. کودکان این بار قرار بود قصر خودشان را بسازند.
با استفاده از رول‌های مقوایی، کاغذهای رنگی، قیچی و چسب، هر کودک بخشی از یک سازه‌ی بزرگ را شکل داد و در نهایت قطعه‌های کوچک در کنار هم قرار گرفتند و به یک اثر مشترک تبدیل شدند. قصری که دیگر فقط قصر قطره‌های داستان نبود؛ قصر ساخته‌شده توسط کودکان بود. اثری که نام گرفت: «قصری از همراهی و هنر کودکان ایران‌زمین» در این فعالیت، هر کودک یک ایده، یک شکل و یک تکه از خیال خود را به اثر اضافه کرد و در پایان، چیزی شکل گرفت که هیچ‌کدام از کودکان به‌تنهایی نمی‌توانستند آن را بسازند.
شاید درست همین‌جا بود که معنای دیگری از «جاری شدن» اتفاق افتاد؛
خیال یک کودک به خیال کودک دیگر رسید و از کنار هم قرار گرفتن این خیال‌ها، یک اثر هنری متولد شد.
هنر در نگاه طاووسانه
در طاووسانه، کتاب کودک فقط برای خوانده شدن نیست.
هر قصه می‌تواند شروع یک تجربه باشد؛ تجربه‌ای که کودک در آن نقاشی می‌کند، حرکت می‌کند، می‌سازد، صدا تولید می‌کند، سؤال می‌پرسد و حتی بخشی از داستان را با دست‌های خودش ادامه می‌دهد. «قصر قطره‌ها» نیز فرصتی بود تا ادبیات کودک در کنار هنرهای تجسمی، حرکت و فعالیت گروهی قرار بگیرد و کودکان، یک کتاب را نه فقط به‌عنوان داستان، بلکه به‌عنوان یک تجربه‌ی هنری زندگی کنند.
این نگاه، به‌ویژه در برنامه‌ای که هم‌زمان با ماه هنر تهران برگزار می‌شود، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ چرا که کودکان نیز می‌توانند بخشی از جریان هنر باشند، نه فقط تماشاگر آن.
یک قصر، چند قطره، بیست‌ها خیال
در پایان برنامه، بعد از تمام شدن قصه‌ها، بازی‌ها و ساختن‌ها، نوبت به یک پایان شیرین رسید؛ کودکان با پاپ‌کورن پذیرایی شدند و بادکنک‌هایی دریافت کردند تا این عصر هنری را با خود به خانه ببرند.
اما شاید مهم‌ترین چیزی که از این برنامه با کودکان همراه شد، نه یک بادکنک بود و نه حتی یک اثر هنری.
بلکه این فکر ساده بود که:
هر قطره می‌تواند راه خودش را پیدا کند.
هر خیال می‌تواند شکلی پیدا کند.
و وقتی خیال‌ها کنار هم قرار می‌گیرند، می‌توانند قصری بسازند که هیچ‌کس به‌تنهایی قادر به ساختنش نیست.
«قصر قطره‌ها» در شهرکتاب الف، تجربه‌ای از پیوند کتاب کودک، هنر، حرکت، خلاقیت و همکاری بود؛ تجربه‌ای که در قالب یک رویداد کودک در ماه هنر تهران، کودکان را از دنیای تماشا به دنیای خلق کردن برد.
و شاید قصه‌ی واقعی از همین‌جا شروع شود؛
از یک قطره،
از یک خیال،
و از کودکی که جرئت می‌کند در راه خودش جاری شود.
برای شنیدن کتاب صوتی قصر قطره ها اینجا کلیک کنید.
برای اطلاع از رویدادهای آینده و تازه‌های نشر، به کانال تلگرام و صفحه اینستاگرام انتشارات طاووسانه بپیوندید و همراه ما در مسیر قصه و خلاقیت باشید.🦚
اپلیکیشن: tavoosaneh.app
اینستاگرام:Tavoosaneh@
تلگرام: TAVOOSANEH@
یوتوب: tavoosaneh-app@
- موسسه طاووس
- 31 شهریور 1405
